Vandaag start ik met een serie workshops webschrijven. Iedere workshop gaat over 1 aspect van schrijven voor internet. In de workshops leer je webpagina’s te schrijven die perfect afgestemd zijn op de lees- en zoekstrategieën van internetgebruikers.
Deze eerste workshop gaat over scanbare webtekst.
Lees verder als je wilt weten:
- Waarom we op internet niet lezen, maar scannen
- Met welke simpele technieken je webtekst scanbaar maakt
- Wat de best gelezen teksten op internetpagina’s zijn
- Waarom scanbaar schrijven gunstig is voor zoekmachines
Aan het eind van deze korte workshop krijg je een schrijfopdracht plus gratis feedback als je werk inzendt.
Aan de slag!
Wat betekent scanbaar?
Op internet lezen we weinig tot niets. Dat geldt voor 79% van de internetgebruikers. In plaats daarvan ‘scannen’ we. Vergelijk het maar met ‘koppensnellen’ als je de krant leest. Onze ogen vliegen over de pagina, en blijven kort hangen bij de meest opvallende dingen:
- Koppen
- Tussenkopjes
- Foto’s en fotobijschriften
- Knoppen
- Links
- Eerste 1 à 2 woorden van alinea’s
De belangrijkste reden om webtekst scanbaar te maken is dus: bezoekers vinden snel wat ze zoeken.
Niet lezen, maar doen
We willen op internet meestal géén grote hoeveelheden informatie consumeren. Maar waarom eigenlijk niet? Dat komt doordat we internet vooral gebruiken voor zelfbediening. Bijvoorbeeld om te internetbankieren, concertkaartjes te bestellen, of aangifte te doen van fietsdiefstal. Zodra we op een site komen, willen we dus direct aan de slag.
Best bekeken plekken op internetpagina’s
Uit gebruikersonderzoek naar lezen op internet blijkt dat internetpagina’s door bezoekers gescand worden met een F-vormige oogbeweging. De rode gebieden op de afbeelding worden het best gelezen:
Bron: useit.com
Zet de belangrijkste informatie dus op de volgende plaatsen:
- Paginatitel
- Bovenste 2 a 3 kopjes
- Helemaal vooraan titel, kopjes en alinea’s de belangrijkste woorden
Technieken om je webtekst scanbaarder te maken
- Zet boven iedere alinea een samenvattend kopje. Koptekst op het web moet informatief zijn, dus niet grappig, origineel of sexy.
- Zet de essentie in de eerste zin van de alinea. De overige zinnen dienen als toelichting of verdere detaillering. Lezers moeten deze kunnen overslaan zonder essentiele informatie te missen. Nieuwsartikelen in kranten worden ook op deze manier geschreven.
- Laat zonodig 1 of 2 woorden per alinea opvallen door ze vet te maken.
- Zorg dat alle kopjes bij elkaar de pagina samenvatten.
- Schrijf getallen in cijfers.
Schrijf niet: honderd procent
Schrijf wel: 100% - Maak van elke opsomming een bulleted list (zoals de opsomming die je nu leest).
Is je bulleted list erg lang? Maak dan achter iedere bullet 1 of 2 essentiele woorden vet. - Maak van elke instructie een numbered list (opsomming met cijfers ervoor).
- Schrijf informatiedragende hyperlinks. De link moet exact aankondigen wat je krijgt als je erop klikt.
Schrijf niet: Klik hier voor meer informatie
Schrijf wel: Bekijk het programma of schrijf je direct in.
In Tekstblad 5 2007 staat een goed artikel over informatiedragende linktekst. - Maak op elke pagina de call to action duidelijk zichtbaar. Want bezoekers komen meestal voor zelfbediening, en willen snel aan de slag. Laat de belangrijkste taak of taken dus opvallen. Bijvoorbeeld als knop of link: Bestel nu, Schrijf je in, Direct aanmelden, Zoeken, Stemmen, Inloggen.
- Vermijd samenstellingen. Dat zijn woorden die uit meerdere woorden bestaan. Die zijn lang en lezen lastig.
Schrijf niet: Vergelijkingstabel, Consumententest, Productspecificaties
Schrijf wel: Vergelijk, Test, Specificaties
Iedere webtekst moet scanbaar zijn
Je kunt een webtekst bijna niet té scanbaar maken. Of het nu een homepage, productpagina, artikel, FAQ of helptekst is. Maak het scanbaar schrijven dus tot een tweede natuur op internet. Stel jezelf steeds de vraag: welke woorden in mijn tekst bevatten de essentie, en hoe kan ik die woorden er laten uitspringen?
Scanbaar schrijven is gunstig voor zoekmachines
Het zoekalgoritme van Google kent extra gewicht toe aan scanbare tekst. Die wordt immers het best gelezen, en Google gaat ervan uit dat de tekstschrijver daar de belangrijkste informatie in heeft gezet. Zet in titels, kopjes, bulleted lists, hyperlinks en vette tekst dus woorden waarop je gevonden wilt worden in zoekmachines.
Schrijfopdracht
- Schrijf of herschrijf een webpagina en maak deze zo scanbaar mogelijk.
- Zet de link naar de pagina in de reacties bij dit artikel.
- Mijn feedback op jouw pagina lees je vervolgens ook in de reacties. Op die manier verzamelen we hopelijk wat leuke, leerzame cases.
Succes!
Dit artikel is in bewerkte vorm ook verschenen op Frankwatching als Checklist scanbaar schrijven.
Abonneer je gratis op de artikelen van Schrijven voor internet.
Training over webschrijven volgen?
Geïnteresseerd om een training over Schrijven voor internet te volgen?
Neem even contact met me op.
Ik geef 4 verschillende trainingen voor beginnende en gevorderde webschrijvers:
- Schrijven voor internet
- Schrijven voor zoekmachines
- Bloggen voor ZZP-ers
- Verleiden op internet
Lees de reacties van deelnemers aan mijn trainingen die ze achterlieten op mijn LinkedIn-profiel.
Workshops Webschrijven
- Workshop Webschrijven 1: Scanbaar schrijven
- Workshop Webschrijven 2: Zelfbediening makkelijk maken
- Workshop Webschrijven 3: Je eigen tone of voice
In-company workshop
Leer in 1 dag hoe je een website onweerstaanbaar maakt
 | Daalt je online conversie? Veel websites hebben een lage online conversie. Dat wordt versterkt door de recessie: bezoekers geven minder geld uit. Jullie website kan waarschijnlijk veel verleidelijker
in mijn in-company workshop Verleiden op internet. Direct meer omzet uit je website! Iedere deelnemer krijgt gratis mijn boek |
"Conversiestijging van 138%" - Agis Zorgverzekeringen
"Lekker praktisch, erg leuk" - Postcode Loterij
"In 2 weken tijd 50% omzetstijging!" - www.fotografie-boek.nl
"Inspirerend gebracht, leuke voorbeelden" - Friesland Bank
"Conversie verdubbeld! Tadaaa!" - APG/Loyalis
21 reacties ↓
Ken je de plugin In-Series waarmee je heel mooi deze serie aan elkaar kunt koppelen. Erg handig. http://remstate.com/projects/in-series/
Verder twijfel ik aan de juistheid van de stelling. Mensen gaan scannen als de gehele tekst niet interessant genoeg is.
De F-vorm mythe komt uit analyses van vooral resultaten pagina’s uit zoekmachines (Google) en zegt iets over waar je wilt staan in Google.
Als de pagina interessant is zal de lezer echt vooral de gehele tekst lezen. En natuurlijk maken de titels en kopjes het makkelijker om te bepalen of je de gehele tekst wilt lezen of alleen de inleiding en de conclusie. Maar dit heeft niets met het web te maken dit geldt ook voor een boek, een paper, een rapport…
Als we op deze manier gaan schrijven op iedere website dan zullen mensen steeds meer gaan scannen.
Veel belangrijker dan scanbaar schrijven is zinvol schrijven. Denk bij het schrijven telkens aan wat de lezer aan heeft.
Bekijk bijvoorbeeld dit artikel van Darren Rowse eens 13 Questions to Ask Before Publishing a Post On Your Blog
Erno bedankt voor de tip over In-Series, wat handig. Ga ik zeker mee aan de slag. De 13 Questions van Rowse zijn een perfecte checklist voor bloggers.
Uit de onderzoeksresultaten van onder andere Jakob Nielsen blijkt dat scannend lezen de dominante leesstrategie is op internet. Er moet dus meer aan de hand zijn dan oninteressante tekst
De F-vorm is overigens niet alleen aanwezig bij resultatenpagina’s in Google. Van de 3 afbeeldingen in mijn artikel is de meeste rechtse van Google; de andere twee zijn een About us-pagina en een productpagina.
Ik juich je punt toe dat scanbaarheid ook printteksten gebruiksvriendelijker maakt! Vooral tekstsoorten waar lezers weinig interesse voor hebben, zoals verkoopbrieven en commerciële brochures doen het veel beter als de inhoud goed scanbaar is.
Goed artikel. Ik zie inderdaad ook een duidelijke relatie tussen de scanbaarheid van een pagina voor de bezoeker en de waarde die zoekmachines toekennen aan de genoemde elementen.
Ben benieuwd naar de volgende artikelen in de serie.
Ik denk inderdaad dat het meer de geest van de tijd is, dan het medium. Ik geef mezelf bijna nergens meer de tijd voor (behalve dan het typen van een reactie, want reageren willen we tegenwoordig allemaal graag).
@Eduard: Dank voor je bevestiging als SEO-expert van het punt over scanbaarheid en zoekmachines. En ook voor je aanmoedigende woorden, het volgende artikel komt eraan!
@Vinz: Jouw reactie sterkt mijn vermoeden dat scanbaar schrijven ook in de blogosphere noodzakelijk is.
Bovenstaande tekst bevat wat mij betreft al té veel ‘vette’ woorden. Ik zou ze nóg spaarzamer toepassen, omdat het door gebruikers nogal eens als druk wordt ervaren. En als je dan ‘vet’ gebruikt, dan alleen een enkel woord en niet hele zin of halve zinnen.
Verder is een zeer belangrijke regel die ik hierboven niet tegenkom: max. 15 woorden per zin.
Tot slot vind ik de tekst bij bullet 9 onder ‘Technieken om je webtekst scanbaarder te maken’ in tegenspraak met punt 3 van Is je webtekst écht scanbaar
Maarten, dank voor het kritische lezen, hartstikke goed.
Ik kan zo gauw geen onderzoeksresultaten vinden om een advies over de ideale lengte van vette passages te onderbouwen. Maar ik denk dat je een punt hebt dat het rustiger leest om enkele woorden vet te maken!
De maximale zinslengte is interessant, maar valt een beetje buiten het punt dat ik wilde maken over scanbaarheid.
Je derde opmerking snap ik niet helemaal, volgens mij is wat ik hier zeg over de call to action vrij consistent met mijn opmerking in Is je webtekst echt scanbaar over navigatie?
Ik heb ook geen officiële onderzoeksresultaten voorhanden, maar het is iets dat ik nogal eens hoorde bij user tests bij een vorige werkgever.
Over mijn derde opmerking: teruglezend moet ik je gelijk geven. Ik struikelde eigenlijk over iets anders. Hierboven geef je als knop- en linkvoorbeelden: Bestel nu, Schrijf je in, Direct aanmelden. Maar in je artikel ‘Is je webtekst écht scanbaar’ geef je aan dat korte woorden hiervoor beter, want sneller leesbaar, zijn. Niet: Startpagina – Site-structuur – Contactinformatie. Wel: Home – Sitemap – Contact.
Maar dat ging, zie ik nu, meer over het gebruik van conventionele woorden vs. leuke taalvondsten.
Desalniettemin ben ik wél van mening dat het vrijwel altijd beter is korte woorden te gebruiken voor knoppen en links i.p.v. meerdere woorden.
@Maarten: Eens!
Als oud-secretaresse/cursusorganisatrice a/d uva en vu in Amsterdam is dit voor mij eigenlijk “gesneden koek”. Misschien moeten webschrijvers toch maar eerst een Schoevers opleiding (bestaat dit instituut nog wel) volgen? Maar met een goede middelbare schoolopleiding (pre-mammoetwet) kom je ook al een heel eind.
Niet mee eens Chan, omdat je met je opmerking volledig voorbij gaat aan het feit dat schrijven voor het beeldscherm totaal anders is dan schrijven voor papier, om het zo maar te noemen. En daar gaat het hier om.
@Chan + Maarten
Eens met Maarten; helaas is het schrijfonderwijs op de middelbare school in Nederland nog erg beperkt, in tegenstelling tot bijvoorbeeld de VS. Bij mijn weten wordt over webschrijven al helemaal weinig onderwezen.
Het opzetten van een overzichtelijke, zeer snel leesbare webpagina is dan ook geen basisvaardigheid. Ik spreek uit ervaring, loop al heel wat jaren rond op communicatie-afdelingen en webredacties en heb contact met veel collega-tekstschrijvers.
Vooreerst, dank voor de boeiende tekst.
Ik zit helemaal niet in jouw branche maar interesseer me wel in het zo aantrekkelijk mogelijk maken van de webpagina van ons festival dat voor de eerste keer plaatsvindt.
Ik zal de regels van de scanbaarheid zo goed mogelijk toepassen.
cheers!
@Erik Leuk om te horen, en ik ben benieuwd naar het resultaat! Ga je behalve de Myspace ook een festivalsite maken?
Heb je trouwens ook het artikel gezien over festivalaffiches?
Aart,
Ik heb zeer zeker je tekst over de festivalaffiches gelezen. Door naar die term te zoeken ben ik bij jouw nieuwsbrief terechtgekomen.
We hebben een wedstrijd uitgeschreven voor het ontwerp van de affiche… de winnaar vind je terug op http://musicontherocks.weebly.com
Ik heb er zelfs bep. criteria uit het artikel ingestampt bij de “jury”
Ik ben maar bezig met webpaginas louter omwille van het festival. Bij mijn ADSLaccount moch ik gratis een eigen webpagina beginnen. daarop wilde ik een eigen festivalpagina beginnen maar ik ken er helemaal niets van. Ik heb http://www.musicontherocks.net geregistreerd maar daar is het bij gebleven. FTP, drupals, hosting… ik zie door het bos de bomen niet meer.
Voor onze eerste editie lijken we tevreden genoeg met onze myspacepagina… als we er later mee verder doen wil ik die pagina wel echt gaan uitwerken.
Erik
@Erik Ik ben zwaar onder de indruk van de inzendingen bij de affichewedstrijd! Wat een hoog niveau, echt geweldig.
Op dit moment heb ik ook een wedstrijd lopen, voor het ontwerp van mijn nieuwe logo. http://www.logomatch.nl/wedstrijden/180/
Maar daar ben ik nog niet enthousiast geworden van een inzending.
Leuk dat je iets hebt gehad aan het artikel!
Aartjan, om wat grafische meerwaarde te krijgen hebben wij gewoon enkele leerkrachten van grafische scholen aangeschreven…
Erik
Als Tekstnet-collega volg ik jouw artikelen op http://www.schrijvenvoorinternet.nl op de voet, Aartjan. Het is iedere keer weer smullen geblazen. Complimenten. Op mijn eigen weblog heb ik een link naar jouw workshops geplaatst.
Groet,
André Driessen
André, bedankt voor de complimenten, de link en het artikel! Erg leuk dat je naar me verwijst.
Ik probeerde te reageren op het artikel maar krijg een 404-foutmelding trouwens.
Mooi blog heb je, veel succes en wie weet tot ziens bij Tekstnet!
Hallo
Ik was meer op zoek naar hoe je beginpagina eruitziet en hoe deze gaat heten als je je sitestructuur wilt uitbouwen met landingspagina,s per keyword.
Ik heb nu een salespagina die heet index.html maar op zo,n salespagina staat toch nooit een menu links,of zetten ze dat menu vaak onderaan.
groetjes conny
[...] bevatten waar jij wilt dat jouw product op gevonden wordt. Een korte workshop kun je vinden op de website van Aartjan van Erkel, samen met nog veel meer tips om je website aantrekkelijk te [...]
Reageer